Dạy con theo phương pháp Montessori

Những năm đầu đời là thời kì vô cùng quan trọng đối với sự phát triển toàn diện cả về trí tuệ, nhân cách và thể chất của trẻ. Chính vì vậy, giáo dục con ngay từ khi bé ở giai đoạn này được rất nhiều phụ huynh quan tâm. Trong số rất nhiều phương pháp hay để giáo dục bé thì dạy con theo phương pháp Montessori là một lựa chọn đáng tin cậy.

Dạy con theo phương pháp Montessori là gì?

Dạy con theo phương pháp Montessori là cách giáo dục trẻ mang tính cách mạng, được xây dựng và phát triển bởi tiến sĩ Maria Montessori (1870 – 1952) ngay từ những năm đầu của thế kỉ 20.

Đây là phương pháp giáo dục vô cùng đặc biệt khi có thể ứng dụng rộng rãi tại mọi vùng miền, mọi lãnh thổ, bất chấp quy luật không gian và thời gian. Đó là lý do vì sao phương pháp này được rất nhiều nước phát triển trên thế giới áp dụng thành công như Mỹ, Ấn Độ, Canada…

Phương pháp Montessori rất tôn trọng trẻ, coi trẻ là một người trưởng thành có cá tính riêng, có suy nghĩ riêng và là một cá thể độc lập, không phụ thuộc. Từ đó tôn trọng sự phát triển tâm sinh lý tự nhiên của trẻ và trang bị đầy đủ cho trẻ các kiến thức cần thiết.

Phương pháp giáo dục Montessori chủ yếu được áp dụng cho trẻ từ 2-6 tuổi. Thông qua phương pháp này, trẻ sẽ hình thành kỹ năng xã hội từ rất sớm, có khả năng suy nghĩ, tư duy và ứng xử và một cách độc lập.

So sánh cách dạy con theo phương pháp Montessori với các cách dạy con truyền thống

So với phương pháp giáo dục truyền thống, cách dạy con theo phương pháp Montessori có rất nhiều ưu điểm khác biệt và vượt trội như.

Trẻ chủ động hơn

Trong cách dạy học truyền thống, giáo viên sẽ đóng vai trò trung tâm, chủ động dạy những gì đã chuẩn bị trong giáo án. Lúc này các trẻ chỉ thụ động ngồi nghe thầy cô giảng bài, ghi nhớ mà không cần hiểu lí do vì sao, cũng chẳng cần phải tìm hiểu nguyên nhân gốc rễ của vấn đề.

Ngược lại, với phương pháp Montessori, vai trò của giáo viên và trẻ sẽ được đảo lộn. Trẻ sẽ là nhân vật trung tâm còn giáo viên chỉ là người hướng dẫn hỗ trợ. Trẻ có thể tự do khám phá môi trường xung quanh, vừa học vừa chơi, không phải ngồi một chỗ cố định và tự do thực hiện bất cứ hoạt động nào mình thích.

Hình thành tính cộng đồng

Nếu cách giáo dục truyền thống giới hạn và chia lớp theo độ tuổi, thì khi áp dụng phương pháp Montessori, trẻ sẽ được tiếp xúc với các trẻ khác ở nhiều lứa tuổi. Cụ thể, trong lớp học Montessori, thường sẽ có rất nhiều trẻ ở đủ mọi lứa tuổi cùng học tập và chơi đùa cùng nhau.

Điều này tạo sự tương tác ở trẻ và giúp trẻ hình thành tính cộng đồng, những trẻ lớn có thể hỗ trợ các trẻ bé, ngược lại, nhưng trẻ bé hơn sẽ học tập kinh nghiệm của những trẻ lớn hơn. Đây chính là yếu tố kích thích trẻ tự phát triển một cách chủ động và tự nhiên.

Kích thích trẻ học bằng dụng cụ học tập

Phương pháp Montessori kích thích trẻ học bằng dụng cụ học tập. Bộ giáo cụ Montessori được thiết kế để trẻ có thể làm bất cứ điều gì mà chúng thích. Tất cả những thao tác cần thiết như vẽ, cắt, dán, viết, đọc… đều được thực hiện bằng giáo cụ trực quan tại phòng riêng hoặc không gian riêng của trẻ.

Xây dựng tính ngăn nắp

Dung cụ học tập của phương pháp Montessori thường có màu sắc đẹp, được sắp xếp theo các môn học khác nhau và được đựng trong những chiếc khay riêng biệt. Tại các nhà trẻ áp dụng phương pháp này thường sắp xếp gọn gàng dụng cụ học tập theo thứ tự tại một vị trí nhất định để trẻ chủ động học và biết cách tự dọn dẹp khi học xong.

Điều này sẽ tác động tới ý thức của trẻ. Chúng sẽ biết cách sắp xếp đồ lại ngăn nắp theo đúng vị trí đã định. Việc này gián tiếp sẽ hình thành thói quen ngăn nắp, gọn gàng trong tư duy của trẻ.

Nguyên tắc quan trọng trong việc dạy con theo phương pháp Montessori

Sau khi đã hiểu về phương pháp giáo dục Montessori, phụ huynh hoàn toàn có thể giáo dục trẻ dựa theo các nguyên tắc và đặc điểm cơ bản như sau.

Tôn trọng trẻ

Tôn trọng con chính là hình thức đơn giản nhất để ba mẹ dạy con mình hiểu thế nào là tôn trọng và lịch sự khi ứng xử với mọi người xung quanh. Khi trẻ được ba mẹ tôn trọng, bé sẽ hình thành những kỹ năng giao tiếp chuẩn mực một cách tự nhiên.

Sự tôn trọng của ba mẹ dành cho con được thể hiện rất đơn giản qua việc đặt bản thân bạn vào vị trí của con, dành cho trẻ sự tin tưởng như với người lớn và chú ý lắng nghe ý kiến của trẻ.

Cho trẻ tự do di chuyển

Một trong những nguyên tắc quan trọng được lưu ý trong phương pháp giáo dục Montessori là việc để trẻ được tự do di chuyển và tự do lựa chọn hoạt động theo sở thích. Ba mẹ nên mang đến cho trẻ không gian và cơ hội để trẻ có thể khám phá môi trường xung quanh một cách tự do.

Việc tự do di chuyển theo ý mình sẽ khiến trẻ có cơ hội khám phá môi trường sống và có thêm trải nghiệm về những kỹ năng vận động. Ví dụ như tùy theo độ tuổi, ba mẹ có thể tìm những vị trí an toàn cho trẻ leo trèo, dạy trẻ đạp xe đạp, học bơi, chạy bộ,… điều này sẽ giúp trẻ có thêm cơ hội phát triển, học các kỹ năng mới và hiểu về thế giới quanh mình đang diễn ra thế nào.

Để trẻ tự do lựa chọn

Cho trẻ tự do lựa chọn là cách để ba mẹ thể hiện sự tôn trọng của mình đối với con. Điều này rất có lợi cho sự phát triển của trẻ từ 1-3 tuổi. Ban đầu áp dụng, ba mẹ có thể cho trẻ lựa chọn thời điểm ăn tối hoặc chọn mặc áo mà áo theo sở thích, chọn món ăn theo khẩu vị hoặc chọn đồ chơi một cách tự do.

Việc cho trẻ tự do lựa chọn là cách đơn giản giúp bé tự tin và mạnh dạn hơn trong việc đưa ra ý kiến, sở thích, quan điểm của mình khi đối mặt với các vấn đề phát sinh trong cuộc sống.

Dạy trẻ tự lập

Dạy trẻ tự lập là cách tạo cơ hội để trẻ tự làm mọi việc phù hợp với khả năng của trẻ. Trên thực tế, chỉ khi tự lập, trẻ mới có thể tự khám phá, trải nghiệm và ghi nhớ kiến thức lâu hơn.

Ba mẹ hãy cố gắng đơn giản hóa các công việc liên quan đến trẻ và trao cơ hội cho trẻ có thể tự mình làm các công việc đơn giản như tự mặc đồ, tự gấp quần áo, tự dọn đồ chơi… để trẻ có cơ hội thực hành các kỹ năng sống hằng ngày.

Giao tiếp với trẻ

Ba mẹ nên chú ý những nguyên tắc giao tiếp cơ bản khi trò chuyện với con mình. Hãy luôn nói với trẻ bằng giọng nói ấm áp, rõ ràng, dễ hiểu và cụ thể. Điều này sẽ giúp trẻ học được kỹ năng sử dụng ngôn ngữ một cách tự nhiên.

Đồng thời, trong quá trình giao tiếp với trẻ, việc tôn trọng trẻ khi nói chuyện sẽ giúp phụ huynh có thể dễ dàng dạy cho trẻ biết cách lắng nghe người khác, không ngắt lời, không chen ngang khi mọi người đang nói.

Tự làm đồ chơi

Thay vì mua những loại đồ chơi đắt tiền, ba mẹ có thể dành thời gian ngồi tự làm đồ chơi cho trẻ bằng những nguyên liệu đơn giản như hộp bìa cứng, giấy màu. Hãy đưa cho trẻ những vật dụng có thể cầm nắm được và có tác dụng kích thích trẻ dùng tay như thả bóng vào hộp, xếp các vòng tròn… tạo sự hứng thú cho trẻ.

Không nên vì bận rộn mà cho trẻ chơi những đồ chơi điện tử, chỉ cần bấm một cái nút và không cần phải làm gì nữa. Điều này sẽ hạn chế khả năng tư duy, sáng tạo và khiến bị hạn chế vận động một cách thụ động.

Không áp đặt

Khi dạy con bằng phương pháp Montessori, phụ huynh cần có niềm tin rằng bạn đang làm điều đúng nhất cho con mình. Tốt nhất, không nên vì những áp lực của dư luận hay những lời nhận xét của mọi người xung quanh mà áp đặt những điều tiêu cực kìm hãm sự phát triển của trẻ.

Kiên nhẫn với trẻ

Khi bé có hành động quấy phá hay làm đổ vỡ đồ vậy, phụ huynh nên bình tĩnh và kiên nhẫn, không nên vội vàng la mắng hoặc đánh đòn trẻ. Việc phạt trẻ quá nặng khi trẻ mắc lỗi có thể vô tình làm tổn thương bé.

Tốt nhất, thay vì phản ứng vội vàng, các phụ huynh hãy bình tĩnh khuyên bảo và giải thích với trẻ. Ba mẹ có thể lắng nghe những chia sẻ về lý do con mắc lỗi, sau đó tìm ra hướng giải quyết tích cực nhất. Điều này sẽ giúp cho sợi dây tình cảm kết nối giữa ba mẹ và con cái thêm bền chặt.

Luôn yêu thương và hỗ trợ trẻ

Mối quan hệ gia đình khi được vun đắp bằng tình yêu thương sẽ giúp trẻ em cảm thấy hạnh phúc. Vì vậy, ba mẹ hãy luôn yêu thương và hỗ trợ con trong khả năng có thể khi con cần sự trợ giúp.

Điều này có sức mạnh giúp trẻ tư duy tích cực và đưa ra hành động đúng đắn. Hãy thể hiện tình yêu dành cho con mỗi ngày để các bé cảm nhận được sự hạnh phúc khi được ba mẹ chăm sóc.

Lời kết

Mục tiêu của phương pháp Montessori là tạo điều kiện thuận lợi nhất cho sự phát triển toàn diện của trẻ, đồng thời cho phép trẻ lớn lên và phát triển theo cá tính và tiềm năng của chính mình.

Trường học có chương trình Montessori là một môi trường rất tuyệt vời cho trẻ. Tuy nhiên nếu gia đình không có điều kiện cho con mình tham gia các lớp học như vậy, ba mẹ hiểu và áp dụng các nguyên tắc của Montessori ngay tại nhà để trẻ tự do thoải mái thể hiện khả năng của mình. Có thể khẳng định rằng, dạy con theo phương pháp Montessori là một trong những phương pháp dạy học tiến bộ và đáng tin cậy nhất hiện nay. Vì vậy, phụ huynh nên tìm hiểu và áp dụng một cách đúng đắn và kiên trì thực hiện để đạt được kết quả nuôi dạy con như mong muốn.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

X